Etiket arşivi: alabanda

Denize Adam Düşmesi

Saat akşam 8?i gösteriyordu. Mutfaktan kaptan köşküne akşam yemeğini götürüyordum. Deniz dalgalıydı. Tekne sertçe dalgaların arasındaki boşluğa düştü ve ben merdiveni tutamayarak denize düştüm. Karanlıktı, düştüğümü kimse görmedi. Mürettebatın kayıp olduğumu farketmesi ne kadar sürer? Beni bulduklarında hayatta olur muyum? (Thior, Ağustos, 2006)

“MAN OVERBOARD”

Teknedeki en tehlikeli durumlardan biri de denize adam düşmesi yani man overboard (MOB) durumudur. Tehlikeyi büyüten faktörler şunlardır:

  1. Denize düşen adamın sadece kafası gözüktüğünden teknedekiler tarafından özellikle gece, yağmurlu ve puslu havalarda görülmesi zordur.
  2. Kışın denizde kalma süresi azdır.
  3. Denizde, rüzgarda ses duyurmak zordur.
  4. Özellikle yelkenli teknelerin manevra yapması zaman alır, bu süre içinde tekne olay bölgesinden uzaklaşır.
  5. Denize düşen nesne düştüğü yerde durmaz, dalgalar, akıntı ve rüzgarla sürüklenir.

MOB durumunda izlenmesi gereken prosedür şöyledir:

  1. Olayı ilk gören kişi panik yapmadan yüksek sesle sadece “denize adam düştü” diye bağırır (farklı ifadeler kullanılması, olayın dramatize edilmesi, oluş şeklinin anlatılmaya çalışılması, vs. zaman kaybına neden olur).
  2. Denize düşen adamın baygın veya yaralı olması gibi özel durumlar dışında kesinlikle hiç kimse denize atlamaz.
  3. Denize düşen kişi kollarını iki yana açıp baş üstüne doğru tekrarlı olarak kaldırıp indirerek hem bilincinin yerinde olduğunu hem de tehlikede olduğunu bildirir. Bu standart tehlike işaretidir, başka durumlarda da kullanılabilir.
  4. Atnalı şeklindeki can simitlerine en yakın kişi simidi kazazedeye doğru fırlatır ve “can simidi fırlatıldı” diye bağırarak teknedekileri haberdar eder.
  5. Kaptan “yer ve zaman” diye bağırır. Teknede o an işi olmayan herkes saatine bakar ve zamanı not eder. Navigatör teknenin o anki yerini not eder. İşi olmayan diğer insanlar da kerteriz alarak olay yerini akıllarında tutabilirler.
  6. İlk andan itibaren navigatör teknenin yaptığı bütün manevraları not eder.
  7. Teknede işi olmayan herkes kazazedeyi göz ile takip etmeye çalışır.
  8. Tekne kontrol altına alınır ve uzaklaşması durdurulur. Hava kötüyse yelkenler indirilir, motor çalıştırılır.
  9. Ekip kaptanın emirleri doğrultusunda geri dönüş manevrasını yapmaya başlar.
  10. Kazazedeye yaklaşıldığında tekne rüzgara döndürülerek yavaşlatılır, ilk önce tekneyle bağlantıyı sağlamak için ip atılır, sonra kazazede rüzgarüstü tarafından tekneye çekilir.

Denize düşenin kim olacağı önceden bilinemeyeceğinden bu prosedür teknelerde çocuklar dahil herkes tarafından bilinmelidir.

Williamson Dönüşü: Dümen kazazedenin düştüğü tarafa doğru alabanda basılır, ilk rotadan 60 derece sapınca dümen diğer tarafa doğru alabanda basılır. İlk rotanın 180 derece aksine gelmesine 20 derece kala dümen ortalanır ve kazazedeyi kurtarmak için geminin geri dönmesi sağlanır.

Anderson Dönüşü: Dümen kazazedenin düştüğü tarafa doğru alabanda basılır. İlk rotadan 250 derece sapınca dümen ortalanır ve durma manevrasına başlanır.

Scharnov Dönüşü: Denize düşen kişinin köprü üstünden farkedilmesi durumunda kullanılmaz. Dümen alabanda basılır, ilk rotadan 240 derece sapınca dümen diğer tarafa alabanda basılır. Rotanın 180 derece aksine gelmesine 20 derece kala dümen ortalanır ve kazazedeyi kurtarmak için geminin geri dönmesi sağlanır.