Etiket arşivi: cayro pusula

Temel ve Yersel Seyir

1- Cdmvt Yöntemi:

Bu yöntem seyir esnasında cayro pusula değerimizden (hakiki değerden) manyetik pusula değeri ya da manyetik pusula değerinden cayro pusula değeri bulmamız gerektiği durumlarda kullanılır.

2- Mesafe Bulma Yöntemleri:

Dürbün ile Mesafe Bulma:

Gemilerimizde bulunan standart 7×50‘lik dürbünler de boyutları bilinen bir gemiden olan takribi mesafeyi ölçmede kullanılabilirler. Bilindiği gibi 7×50 lik bir dürbünün görüş açısı 7o 10’ veya 125 milyemdir. Bu durumda dürbün ile bir muhribe bakıldığında dürbünün merceğini tam olarak dolduruyorsa mesafe 300 yarda., yarısını dolduruyorsa 600 yarda 1/3’ünü dolduruyorsa 900 yarda olur. Standart (7×50) dürbünü, bir firkateyn yaklaşık 300 yardada, kruvazör/muhrip 375 yardada, uçak gemisi 430 yardada doldurur.

Stadimetre ile Mesafe Bulma:

Stadimetre klasik usulle kullanıldığında (Direk başı yüksekliği tatbik edilerek) 200-10000 yarda arasındaki mesafelerde çok doğru mesafe ölçümü sağlamaktadır. Ancak bazen su üstünde yüzen bir cisim veya direk başı yüksekliği bilinmeyen bir gemiye yaklaşma gerekebilir. Bu gibi durumlarda stadimetre değişik bir usulde kullanılırsa mesafe ölçümü yapılabilir. Değiştirilmiş usulde; direk başı yüksekliği yerine köprüüstü göz yüksekliğiniz tatbik edilir ve hayali ufuk cismin su kesimi hizasına indirilir. Ancak tatbik edilebilecek yükseklik en küçük 50 feet olduğu halde tatbik edilecek yüksekliğin iki katı tatbik edilirse okunan mesafe de ikiye bölünerek doğru ölçüm yapılır.

Sis Düdüğü ile Mesafe Bulma:

Gemi düdüğüne basıldığı andan ses yankısının geri dönüş sesi duyulduğu ana kadar geçen süre saniye olarak tespit edilir ve aşağıdaki yöntemlerle mesafe bulunur;

  • Bulunan saniyeden 1 çıkarılarak mesafe gomina olarak,
  • Bulunan saniye, 2?ye bölünerek, çıkan rakam 1130?la çarpılır ve mesafe kadem olarak,
  • Bulunan saniye, 11?e bölünerek, mesafe mil olarak (kolay olarak yaklaşık bir değer bulmak için 10?a da bölünebilir),
  • Bulunan saniye 1,5?la çarpılarak, mesafe hektometre olarak,
  • Bulunan saniye, 2?ye bölünerek çıkan sayı 340?la çarpılır ve mesafe metre olarak bulunur.

Cetvel ile Haritadan Mesafe Bulma:

Mesafe (metre) = Harita ölçeği x cm

Örnek: Harita ölçeği 1/500000 olan bir haritada 2 santimetre 1000000 metredir.

Milyem ile Mesafe Bulma:

Mesafe (metre) = (Gemi boyu x 1000 m) / Açı(milyen)

Bilinen gemi boyu bin ile çarpılıp geminin görünen (baş-kıç) açısal değerine bölünürse mesafe metre ile bulunur. 1derece=17 milyem

ÖRNEK: Geminin boyu 170 metre, görünen açısal değeri 10 derece (170 milyen) ise;

Mesafe = (170 x 1000 ) / 170 =1000 metredir.

Üç Dakika Metoduyla Mesafe Bulma:

Üç dakika metodunda gemi süratinin sonuna iki sıfır eklenirse üç dakikada kat edilen mesafe yarda olarak bulunur.Üç dakikada yarda olarak kat edilen mesafe yüze bölünürse gemi sürati KTS (Knots) olarak bulunur.

Örnek: Sürat 10 Kts. ise 3 dakikada 10X100=1000 yarda yol alınır. Üç dakikada 1000 yarda mesafe kat eden bir gemi 1000 : 100 = 10 KTS sürat yapıyor demektir.

1 Saniyede Kat edilen Mesafeyi Metre Olarak Bulma:

Gemi sürati ikiye bölünürse bir saniyede kat edilen mesafe metre olarak bulunur.

45-90 Yöntemiyle Mesafe (Mevki Kat?i) Bulma:

Bir maddenin 45 derece nispi kerterizi alınarak zaman tespit edilir ve kerteriz çizilir. Sonra, aynı madde bordalandığında (90 derece nispi kerteriz alındığında) zaman tespit edilir ve borda hattı çizilir, bu iki zaman dilimi arasında kat edilen mesafe bulunur. Kat edilen mesafe borda mesafesine eşittir.

Aynı Maddeden Alınan ve Birbirinin İki Katı Olan Nispi Kerterizlerle Mesafe (Mevki Kati?i) Bulma:

Örneğin, bir madde önce 30 derece nispi kerterizinde kerteriz edilir ve zaman kaydedilir, bilahare aynı madde 60 derece nispi kerterizinde kerteriz edilerek zaman kaydedilir ve bu kerteriz çizilir. 1. kerteriz ile 2. kerteriz arasındaki mesafe, 2. kerteriz anında gemi ile madde arasındaki mesafeye eşittir.

Değişik Değerlerdeki Nispi Kerterizlerle Mesafe (Mevki Kat?i) Bulma:

Düşey Sextant Açısı ile Mesafe Bulma:

Yüksekliği ve uzunluğu bilinen cisimlerden olan mesafe sextant açısı ile Bowditch tablo 9 kullanılarak kolaylıkla bulunabilir. Ayrıca aşağıda yazılan formüller de mesafe bulmak için kullanılır.

Mesafe(Madde yüksekliği cinsinden çıkar)=Madde yüksekliği/tan sextant açısı

Mesafe(gomina)=[Madde yüksekliği(kadem)/Sextant açısı(dakika)]x5,73

Mesafe(mil)=[Madde yüksekliği(kadem)/sextant açısı(dakika)]x0,565

Mesafe(mil)=[Madde yüksekliği(metre)/sextant açısı(dakika)]x1,854

Yatay Sextant Açısı ile Mesafe Bulma:

Mesafe (mil)=[Cismin genişliği (mil) /sextant açısı (derece)]x 57,3

ÖRNEK: Sextantla bakılan cismin haritadaki genişliği 20 mil, okunan yatay açı değeri 30 derece ise;

Mesafe = ( 9 / 80 ) x 57,3 = 0,1125 x 57,3 = 6,45 mildir.