Etiket arşivi: ıskarmoz

Yelkeni Basmak Orsa Yakası Boşunu Almak

Küçük teknelerde basit bir mandar, daha büyük teknelerde tek veya çift dilli makaralar ile donatılmış mandar alt ucu ve orsa yakası boşunu almak için bir donanım kullanılır.

Mandar direk cundasında bulunan raken içinden geçirilir. Mandarın alt ucuna makaralı boş alma palangası vurulur. Bu aynı zamanda rüzgâr üstünde çarmıh görevi de görür. Diğer kontrada yelkeni indirip tekrar rüzgâr altından basmayan sistemlerde mandar ve karula direk dibine yakındır. Genellikle basit bir makara ile mandarın ters tarafına flok mandarı eklenir. Boşu alındığında flok mandarı da 2. çarmıh görevi görür. Bu kontraya ayrıca ?Marlink?de donatılabilir.

Seren bir kere yukarı alındıktan sonra alt tarafına palanga vurulmuş palanda ile mandar boşu alınır ve yelken iyice gerilir. İki kişi ile uygulama daha verimli olur. Biri mandar boşunu alırken diğeri ıskarmoz üstünden doldurur. Nihayet mandar bir ıskarmoz üzerine volta edilir. Yarım düğüm atılmadan önce bir iki ölü tur atılmalıdır. Mandar asla açılması zor bir düğüm ile bağlanmamalı sabitlenmemeli birkaç saniyede boşaltılabilmelidir.

Boşunu almak torlu ve güçlü yelkenlerde vazgeçilmez bir işlemdir. Amacı yelkenin orsa yakasını olabildiğince sertleştirmektir. Orsa seyirde performansı arttıracaktır.

Bazen büyük teknelerde çok eski çağlardan beri kullanılagelen İngiltere?de Vargord veya Fore Guard – Vikinglerde Beitas olarak tanımlanan mizana çatalı kullanılır. Bir ucu çatallı bu gönder yelken ön yakasında bulunan ikinci ipe takılarak yelken ön yakası daha fazla gerilerek yelkene fazladan tor verilir. Gönderin diğer ucu tekne içinde rüzgâr üstünde ön oturakta bir paraçola dayanır.

Geleneksel Mızına Kayıkları Donanımı

Temel özellik basitlik ve ucuz maliyettir. Direk de dâhil olmak üzere donanım elemanları yakın çevreden elde edilen standart kereste ile evde yapılabilir.

Mandar Palangası

  • Düzenli olarak yağlanan direk boyu kadar mandar ipi
  • Mandar palangası basitçe iskota düğümü ile mandarın alt ucuna bağlanır.
  • Düğümün sıkışmaması için araya bir ıskarmoz takılır. Böylece uzunluk ayarları ve çözme işlemi gayet kolay ve çabuk yapılır.

Mandar Iskarmozları

Ya direk hizasında bordada ya da direk üst ıskaçasında ve direğin iki yanında bulunurlar. Mandar bunlara volta edilir, düğümlenmez. Gerektiğinde hızla çözülebilir olmalıdır.

Rakenn

Direk cundasında bulunan ve zaman zaman sıkışma olabilen basit makara yerine kullanılır. Elma veya şimşir ağacından direk içine geçirilen bu parça mandarın içinden geçtiği bir boğaz ihtiva eder. Böylece mandar çalışırken gam yapmaz.

Gargari Halkası (Geleneksel)

Çok ince kestane ağacı sürgün dallarının birbiri üzerine çevrilmesi ile elde edilir ve mandara bir istavroz düğüm ile bağlanır. Mandar ucunda bulunan kanca sereni bir tur dolaşarak yeniden mandar üzerine gelir ve sereni sıkıştırır. Klasik gargari halkası resimde görüldüğü gibi madenden yapılır.

Iskota Rayı

Boyna küreğinin çalışmasını engellemeyecek şekilde aynaya yakın bordalara monte edilir. Iskota palanga ile donatılmış ise alt makara bu ray üzerinde çalışır.

Yelken

Yelkenin orsa yakasında astarı içinde bulunan güçlendirici ince ipe (gradin halatı) ek olarak ikinci bir ince halat ile donatılıp orsa yakasının germe işlemi bu halat ile yapılır. Yelken matafyon sustaları veya filadorlar ile bu germe halatına bağlanır.