Etiket arşivi: vira demir

Yaşayan Efsane – Sadun BORO

Dünyayı dolaşan ilk Türk denizcisi olan Sadun Boro, 1928?de İstanbul?da doğdu. Caddebostan kıyılarında büyüdü ve denizciliğe sandalla başladı. Galatasaray Lisesi?nde okudu. 1948?de İngiltere?ye giderek tekstil üzerine eğitim gördü. İngiltere?deki eğitimi sırasında, 1952?de, bir İngiliz ile beraber LING adlı 11 metrelik yelkenli ile 6 ay süren ilk açık deniz Atlantik seyahatini yaptı.

1963?te kendi yelkenlisi Kısmet?i yaptırdı. Kısmet, Salacak?ta Athar Beşpınar?ın atölyesinde kızağa kondu. 1965?te Alman asıllı eşi Oda Boro ile birlikte 10,5 metrelik Kısmet yelkenlisi ile dünya seyahatine çıktı. Kanarya Adalarında aldıkları ve Miço adını verdikleri bir kedi de kendilerine eşlik etti. Seyahat 3 yılda tamamlandı. Hürriyet gazetesi seyahat anılarını tefrika olarak yayınladı. Seyahat sırasında Deniz adını verdiği bir kızı oldu. Kızı 8 yaşına geldiğinde 2 senelik bir seyahat yaparak Karayipler ve Kuzey Amerika?nın doğu kıyılarını gezdi.

Sadun Boro’ya göre, dünyayı yelkenliyle gezmek için “cesaret”e ihtiyacınız yok! Kolay olduğu için değil… Öncelikle ihtiyacınız olan bir şey var: deniz sevgisi ve hatta deniz tutkusu. Denize tutku düzeyinde bağlanmış birinin artık cesarete ihtiyacı yoktur. Sevgi, bilgi ve deneyim onun boşluğunu doldurur.

Evet, çocukluğumuzun kahramanı, gençlik çağımızın idolü, yaşama, denizin ufuk çizgisinden bakmak isteyenlerin “deniz feneri” sayın Sadun Boro böyle diyor.

“Sadun kaptan” (sevenleri ona böyle hitap ediyor) oldukça alçak gönüllü. Yaptığı ve pek çoğumuz için olağanüstü sayılacak şeyleri bile anlatırken, sanki çok sıradan bir şeymiş gibi ya da “Ayıptır söylemesi…” tarzında anlatıyor. Ayrıca çok espritüel ve şen kahkahalı biri. Görüşmemiz sırasında zaman zaman kahkaha atıyor ve o anlarda gözleri ışıl ışıl parlıyor. Ama anladığım kadarıyla biraz kırgın ve biraz da bıkkın. İnsanlarımızın denize karşı ilgisizlikleri, ya da aşırı (ve tabii ki olumsuz) ilgileri (!) onu biraz umutsuzluğa itmiş gibi görünüyor. Ama o yine de denizlerimizin korunması için hala bireysel olarak mücadelesini sürdürüyor. Gerektiğinde ilgililere görüşlerini aktarıyor, Yelken Dünyası’nda ve zaman zaman da Yeni Yüzyıl’da denizlerimizin güncel sorunları ile ilgili uyarıcı, çözüme yönelik ve çevre bilincini artırıcı yazılar yazıyor. Ona göre, denizlerimiz gibi, zaten çok gelişmiş olmayan denizciliğimiz de ölüyor. İnsanlarımız denizi severmiş gibi yapıyorlar. Teknelerine cep telefonu muamelesi yapıyorlar. Tekneleri, deniz sevgisinden çok, statü göstergesi için alıyorlar. Hafta sonu uçağa atlayıp güneye gidiyorlar, kaptan ve tayfalaryardımıyla tekneyle denize açılıyor, belki biraz denize giriyor, daha çok kumar oynuyorlar.

Sadun kaptan, çocukken geçirdiği kızılcık hastalığı yüzünden pek dalamamış.Bunu biz dalgıçlar için büyük bir şanssızlık olarak görüyorum. Düşünsenize, Sadun Boro dalıyor olsaydı, dünyanın her köşesinden ne güzel anıları ve fotoğrafları olurdu. Üstelik onun gibi azimli bir insan, bu konuda da mutlaka, ne yapar eder dünyaya, denizcilikte olduğu gibi, bu konuda da sesimizi duyururdu. Ünlü Fransız ve İtalyan dalgıçların yanında bizim de övünebileceğimiz bir dalgıcımız olurdu…

Sadun Boro, özellikle Gökova, Göcek, Fethiye gibi güney Ege kıyılarının korunması için çok uğraşmıştır. Özellikle gazete ve dergilerde yayınladığı yazılarla gençlere doğa ve deniz sevgisi aşılamayı amaç edinmiştir. Bir Gökova aşığı olan Sadun Boro’nun Gökova’daki Okluk Koyu’nun ortasına yaptırıp körfeze armağan ettiği Denizkızı heykeli ünlüdür

Sadun Boro, dünya seyahatinin anılarını Pupa Yelken adlı eserinde de topladı. 2004?te Bir Hayalin Peşinde adlı kitabı yayınlandı. Vira Demir adlı son kitabı, İstanbul?dan Antalya?ya denizciler için rehber niteliğinde.

Sadun Boro?nun 22 Ağustos 1965′te başlayıp 15 Haziran 1968?de tamamlanan dünya seyahatinin rotası aşağıdaki şekilde gerçekleşmiştir:

  • İstanbul
  • Cebelitarık
  • Kanarya Adaları
  • Barbados
  • Karaip Adaları
  • Panama Kanalı
  • Galapagos Adaları
  • Markiz Adaları
  • Tuamotu Adaları
  • Tahiti ve Rüzgaraltı Adaları
  • Tonga Adaları
  • Fiji Adaları
  • Yeni Hebrid Adaları
  • Yeni Gine Adası
  • Torres Boğazı
  • Timor Adası
  • Endonezya
  • Singapur
  • Bengal Koyu
  • Seylan Adası
  • Arap Denizi
  • Kızıldeniz
  • İsrail