Etiket arşivi: yelken bakımı

Tekne ve Yelken Bakımı

Yelken ve teknenin eskimesine neden olan faktörler (tuz- güneş- rüzgar)

Denizde kullanılan her şey gerekli şekilde korunmadığında tuzlu su, güneş ve rüzgarın etkilerine maruz kalır ve hızlı bir şekilde yıpranır. Yelkenler de teknede en çok kullanılan ve yıpratıcı faktörlere en çok maruz kalan malzemeler olduklarından korunmaları için özel bir çaba gerekir. Deniz suyu ve hava şartlarının yıpratıcı etkileri teknenin kendisi, yelken yaparken kullanılacak elbiseler gibi diğer malzemelerin de yıpranmasına neden olur. Yelkenlerin bu etkilerden korunması daha detaylı bir konudur. Ama genel olarak malzemelerin kullanıldıktan sonra tatlı suyla yıkanması kullanılmadığı zaman kuru ve dış etkilere kapalı bir yerde tutulması genel kurallardır.

Yelkenin bakımı ve diğer donanımların bakımı

Yelkenlerin bakımı yelkenleri uzun süre kullanmak istiyorsak çok önemlidir. Yelkenler, özellikle yarış teknelerinde kullanılan kevlar gibi malzemelerden yapılan performans yelkenleri hem daha çabuk yıpranır, hem de çok pahalıdır. İnce liflerin çabuk yıpranması ve yelken üzerinde kırıkların meydana gelmesi yelkenin ömrünü azaltan en büyük etkenlerdir.

Yelkenler eğer seyir esnasında ıslanmışsa tatlı suyla yıkayıp kurutmamız gerekecektir. Yelkenlerin doğru katlanıp torbalanması da yelkenlerin ömrünü uzatacaktır. Eğer yelkenler teknenin üzerinde kalacaksa üzerleri mutlaka yelken örtüsü ile örtülmelidir. Bazı gezi teknelerinde ön yelken baş ıstralya üzerine ?furling sistemi? ile sarılıdır. Böyle yelkenlerde yelken sarılı olduğunda tamamını örtecek şekilde bir koruyucu bant bulunmaktadır.

Yelkenler harici diğer donanım ve kullanılan malzemeler de aynı etkiye maruz kalırlar. Bu malzemelerin uzun süre kullanılmasını istiyorsak bunların korunmasında da maksimum dikkati göstermeliyiz.

Seyir sonrası tekne temizliği

Teknenin temizliği de hem yelken yapmaktan daha çok zevk almak için hem de düzenli ve temiz bir ortamda problem çıkma olasılığı daha az olacağı için önemlidir. Örneğin güvertenin düzenli olarak temizlenmesi ve kontrol edilmesi malzeme kaybı ya da kazara bir şeyin üzerine basıp sakatlanma gibi durumları engeller. Teknede temizlikle ilgili diğer işler de angarya gibi görülse de düzenli olarak yapılması çok önemlidir ve diğer yapılan işleri direkt olarak etkiler.

Bir seyir sonrası yapılacak başlıca işleri şöyle sıralayabiliriz:

  • Yelkenlerin katlanması, branda veya torbalanması
  • Tüm halatların neta edilip, rodalanması, tatlı suyla yıkanması
  • Etraftaki çöplerin (su şişesi, bisküvi kutuları) atılması
  • Teknenin iç kısmının düzenlenmesi, güvertenin yıkanması
  • Bir sonraki seyir için eksikliklerin belirlenmesi
  • Tekneden ayrılırken, teknenin iyi bağlandığından emin olunması

Yelken Bakımı

Teknenin en önemli parçalarından biri olan yelkenin bakımının nasıl yapılması gerektiğine bir göz atalım. Yelken bakımında öncelik doğru kullanımdır. Direk üstünde ray sistemiyle çalışan yelkenlerde kızakların hepsinin raylara tam olarak geçirilmiş olduğundan emin olunmalıdır.

Yelkenin güngörmez yakası bumba üzerinde bulunan mapaya gergin bir şekilde iple sarılmış olmalıdır. Ana ve mizana yelkenlerde kullanım anında tam verim alabilmek ve yelkeni yıpratmamak için yelken balenlerini, yelken üzerinde bulunan ceplere mutlaka yerleştirilmelidir.

Yine Furling Sistem Genoa yelkenlerde de yelkenin en altındaki matafyondan roller’in dibine kadar paralel inecek şekilde gergin bir ip bağlamak gerekir. Bu tür bağlamalar sayesinde, hem kızaklara binecek yük hafifletilmiş hem de yelkenin yırtılmasının önüne geçilmiş olur.

Yelkeni Yıkama:

Uzunca bir süre güneş ışığı ve deniz suyu ile temas halinde bulunan yelken, toplanıp saklanmadan önce mutlaka dikkatli bir şekilde temiz suyla yıkanmalıdır. Bu işlem yelkeni tuzlu sudan, kirden ve tozdan arındıracağı için yelkenin ömrünü de uzatacaktır. Yelkeni yıkarken yumuşak uçlu süpürge ve el fırçası kullanılmalıdır. Fırçalarken az miktarda deterjan kullanılabilir. Ayrıca 50 C ‘ den aşağı ısı derecesinde olmak koşuluyla sıcak su kullanılabilir. Lekeler çok fazla ve ağır ise yelkeninizi bütün bir gece boyunca deterjanlı suda bırakabilirsiniz.

Beton ve sert yüzeylerde yıkama yapılırken yelken üstüne çok fazla bastırılmamalıdır. Eğer mümkünse altına silikon yapılı bir malzeme konularak sert yüzeyden dolayı oluşacak sürtünme önlenmelidir.

Kurutmak için yelkeni astığınız zaman ağırlığın güngörmez yakasına gelmemesine özen gösterilmelidir. Yelken orsa yakasından baş ve alt yaka hizasında gergin bir şekilde asılmalıdır. Yelken asılı durumda uzun süre rüzgâr altında bırakılmamalıdır.

Yelkeni Temizleme:

Yıkamak ile temizlemek birbirinden farklıdır. Deniz tuzuyla yelkenin her temasından; kan, vernik, boya vb. maddelerin yelkeni lekelemesinden ve uzun yolculukların ardından yelkenin periyodik bakımı beklenmeksizin temizliği yapılmalıdır. Ağır lekeleri çıkarmak için kullanılan kimyasal maddeler metal aksesuarlara zarar verebileceğinden bu aksesuarlar önceden çıkarılmalıdır.

Yelkeni Toplama:

Yelken baş taraftan sarılmaya başlanmalı, orsaya doğru devam ettirilmelidir. Sarma işlemi tamamlandıktan sonra, bu sefer orsa yakasından güngörmeze doğru sarılmalıdır. Bir yelken en iyi şekilde iki kişi ile sarılır. Kat yerlerine göre yelken önce dikey sonra yatay olarak toplanmalıdır. Bir kişi kenar boyunca tutmalıdır.

Yelkeni Muhafaza Etme:

Yelkeni güneş ışığı almayan, rutubetli, sıcak ve sürtünme riski olmayan endüstriyel dumandan uzak yerlerde saklamak yelkenin direncini artıracaktır.

Yelkeni mutlaka yelkenle birlikte verilen kendi torbasında saklayınız. Özellikle hafif gramajlı yelkenleri üzerinde bulunan aksesuarları (karabinleri) çıkartarak saklayınız.