Etiket arşivi: yön bulma

Göksel Seyir ve Yön Tayini

Güneşle Yön Tayini

??Güneşli bir günde Dijital olmayan bir kol saatiyle yönümüzü bulabiliriz. Saatin akrebi güneşe yönlendirilir. Saat 12 ile akrep arasındaki açının açıortayı güneyi ters uzantısı ise kuzeyi gösterir. Bu yöntem sadece kuzey yarım kürede geçerlidir. Yönünüzü yaklaşık olarak verir.

Yıldızlarla Yön Bulma:

Dünyamızın kutup noktalarından geçen hayali eksen çizgisi kutup yıldızının çok yakınından geçmektedir. Bu nedenle geceleyin yıldızlar ve gezegenler hareket halinde iken (dünyanın kendi etrafında dönüşünden dolayı) kutup yıldızı sabit kalır.

Bu nedenle gökyüzünde yanlızca kutup yıldızını bularak onun kuzeyi gösterdiğini bilerek, amaçladığınız yönde gidebilirsiniz. Kutup yıldızını bulmak için belirgin bazı yıldız guruplarını bilmek zorundasınız. (Bu bilgiler kuzey yarım küresinde geçerlidir) Büyük Ayı yıldız gurubu 7 yıldızdan oluşur. Görünümü eğik duran kahve cezvesine benzer. Sapın karşısında yer alan kenarın uzunluğunu 5 le çarptığımızda ve kenar yönünde kutup yıldızını buluruz. Kutup yıldızını doğru bulduğumuzdan emin olmak için yan yatmış ve beş yıldızdan oluşan bir W harfine benzeyen Cassiopeia yıldız gurubunu kullanırız. Büyük W nun ortasındaki yıldız, kutup yıldızı doğrultusundadır.

Kutup Yıldızı?nı gördüğümüzde önümüz Kuzey, arkamız Güney yönünü gösterir.

Kutup Yıldızı şu şekilde bulunur : Büyük Ayı ve Küçük Ayı yıldız kümeleri bulunur. Bu yıldız kümeleri diğerlerine göre geometrik bir diziliş gösterirler. Büyük Ayı Yıldız Kümesi?nin 6. ve 7. yıldızları doğrultusunda çizilecek çizgi (takip edilecek doğrultu) ve bu iki yıldızın arasındaki mesafenin 5 katı kadar ötesinde daha büyük ve daha parlak bir yıldız bulunur. İşte bu Kutup Yıldızı?dır. Kutup Yıldızı aynı zamanda Küçük Ayı Yıldız Kümes?nin de 1. yıldızıdır.

Gökyüzünde Uzaklık Ölçümü

Takımyıldızları çıplak gözle bulmak ve gözlemek sözkonusu olduğunda, gökyüzünde çok geniş alanları ele almak gerekir. Açılar söz konusu olduğunda ve gökyüzünü bir kubbe olarak düşündüğünüzde, ufuktan başucu noktasına (zenit noktası) kadar olan mesafe 90 derecedir, aksi yöndeki ufka kadar da bir 90 derece daha vardır. Kolumuzu ileriye uzattığınızda, yumruğunuzun genişliği yaklaşık 10 derecedir. Kolunuzu uzattığınızda elinizle pek çok açıyı yaklaşık olarak ölçmek mümkündür. örneğin, Karışınız 25 dereceye karşılık gelir. önce yumruk yapıp sonra sadece serçe ve işaret parmaklarlarınızı olabildiğince açarak 15 dereceyi, işaret orta ve yüzük parmaklarınızı birleştirerek 5 dereceyi, serçe parmağınızın genişliğiyle 1 dereceyi ölçebilirsiniz.

Gökyüzündeki görünür uzaklıkları metre ya da kilometre gibi uzunluk ölçüleriyle ifade edemeyiz. Bunun yerine derece , dakika gibi açısal değerler kullanılır. Kolunuzu kaldırıp elinizi gökyüzüne uzatırsanız, bir karış, yaklaşık 25; yumruğunuzun genişliği 10; işaret ve serçe parmaklarınızın arası 15 olacaktır.

 

Kaynak: http://www.catamaranvega.com adlı internet sitesinden faydalanılmıştır.

 

Yıldızlara Bakarak Yön Tayin Etme

Bulunduğunuz yarım küreye göre farklı yıldızlar veya takımyıldızlar kullanılarak yön tayini yapılır.

Kuzey Yarım Küre’de Yıldızlar İle Yön Tayini

Yıldızlar ile yön tayinin temeli, kutup yıldızı diye isimlendirilen ve daima kuzey yönünü gösteren yıldızın tespit edilmesi esasına dayalıdır. Gökte Kutup Yıldızını konumlandırabilmek için bilinen takımyıldızlardan yardım alınır. Bunların en bilinenleri Büyükayı ve Andromeda takımyıldızlarıdır. Özellikle açık havalarda daima görünen, şekli itibariyle kolaylıkla fark edilebilen Büyük Ayı Takımyıldızı, KuzeyYıldızının bulunmasında en büyük yardımcıdır.

Büyükayı Takımyıldızı hafif kırık sapı olan bir cezveyi andırır. Toplam yedi yıldızdan oluşan bu şekilde dört yıldız cezvenin dört köşesini ve diğer üç yıldız da sapını oluşturur. Sapın karşı köşesinde bulunan yıldızın, istikametinde Kutup Yıldızı vardır. Elinizi göğe doğru kaldırın ve parmaklarınızı başparmağınız cezvenin ilgili köşesine gelecek şekilde koyarsanız, küçük parmağınızı kutup yıldızını işaret eder ve bu da kuzey yönünü buldunuz anlamına gelir.

Güney Yarım Küre’de Yıldızlar İle Yön Tayini

Güney Yarım Küre’de özellikle kutup bölgesine yaklaştıkça takım yıldızlarının görülebilirliği azalır. Bu bölgelerde yön tespiti güney istikametinin tespiti ile gerçekleştirilir.

Bunun için öncelikle güney yarım küreden kolaylıkla görülen ve güneyin haçı ismi verilen takımyıldız tespit edilir.

Takımyıldızın tespitinin ardından, haçın uzun kenarlarını oluşturan iki yıldızdan, bir hayali doğru uzatılır, (hacın aşağı/uzun kısmına doğru) ve bu iki nokta arasındaki mesafenin yaklaşık beş katı kadar bir mesafe ilerlenir. O noktadan yerküreye doğru indirilen bir dik hayali çizgi güney istikametini gösterir. Bu aşamadan sonra coğrafi yapıda uygun bir obje (dağ, büyük ağaç vb.) kerteriz alınarak güney istikameti işaretlenmiş olur.