Kategori arşivi: denizcilik

Denizde Tehlike İşaretleri

Aşağıda yazılı işaretler birlikte veya ayrı ayrı kullanıldığı veya gösterildiği zaman tehlikeyi ve yardım ihtiyacını gösterecektir.

  • Yaklaşık olarak birer dakika arayla patlatılan bir top veya diğer patlayıcı işaret
  • Herhangi bir sis işaret aletinin sürekli olarak çalışması
  • Kısa aralıklarla her seferinde kırmızı yıldızlar saçan roket veya mermi. (Yelkenli teknelerde bu tür patlayıcılar ateşlenirken yelkene veya donanıma zarar gelmemesine özen gösterilmeli.)
  • Mors kodu ile … – – – … (SOS) işareti yollanması veya telsizle yardım/acil durum çağrısı yapılması.
  • NC işaret kod bayraklarıyla Uluslararası Tehlike İşaret Kodu?nun gösterilmesi.
  • Üzerinde veya altında bir küre veya küreye benzer herhangi bir şekil bulunan dört köşe bayrak asılması.
  • Yanan bir katran veya yağ varili ile alevlerin tekne üzerinde gösterilmesi
  • Paraşütlü bir roket maytabı veya kırmızı ışık gösteren bir el maytabı.
  • Portakal rengi duman veren bir duman işareti.
  • Her iki yana doğru açılan kolların ağır ağır ve tekrarlı olarak indirilip kaldırılması. (Teknede, botta, denizde veya sal üzerindeki bir kişinin iki kolunu bu şekilde sallaması yardım istediği anlamına gelir. Denizde selam amacıyla bu işaret kesinlikle yapılmaz.)
  • Acil mevkileri belirtmek üzere radyo kerterizleri yayınlayan vericiler kullanılması.

Uydu Haberleşme Sistemleri

Denizde tehlikeli durumlar aniden çıktığı için, böyle durumlarda otomatik olarak uyarıma geçebilen, gerekirse tekneden ayrılıp bağımsız hale geçen ve bulunduğu konumun saptanmasına yarayacak bilgiler içeren cihazlara ihtiyaç duyulabilir. Epirb?ler bu işlevi yerine getirirler.

EPIRB : (Emergency Position Indicating Radio Beacon)

Tehlike yerini işaretleyen telsiz vericisidir. Epirb?in aktif hale geçmesi demek;

  • İşaret kaynağının tehlikede olduğu,
  • Terkedildiği ya da terkedilmeye karar verildiği,
  • Bir başka donanımla iletişim kuramadığı anlamı taşır.

Her Epirb, bağlı olduğu tekneye kayıtlıdır ve kendine ait bir seri numarası ile tanınır.

Kuru bataryayla çalışır, şarj edilen tipte değildir. 30-70 cm boyunda ve 0,75-5 kg ağırlığındadır.

Cihazın, geminin dışında kolay ulaşılabilecek ve kolay monte edilebilecek bir yerde bulunması lazımdır. (IMO? nun-International Maritime Organization– gösterdiği yerde) Batma anında, 2 2.5 m derinlikte, önceden ayarlanmış basınç eşiği nedeniyle kendiliğinden gemiden kurtulur ve su üstüne çıkar. Kendi özel bağlayıcılarından başka bir malzemeyle bağlanamaz.

Tanıtım numaraları vardır. (MID numarası işlenebilir)

Epirb?in, test için birkaç saniyelik kullanımı hariç tehlike dışında kullanılmamasına dikkat edilir.

EPIRB çeşitleri :

VHF EPIRB : 156.505 MHz (70 channel)

INMARSAT EPIRB : 1.6 GHz

COSPAS SARSAT EPIRB : 406MHz ? 406.1MHz ve 121.5 MHz

SART : (Search and Rescue Transponder)

Can sandallarında arama kurtarma amaçlı kullanılır. Kazazedelerin yerinin bulunması için kullanılır. SART gemi terk edilirken can kurtarma aracına alınır. Elle çalıştırılır, çalıştırıldıktan sonra üzerindeki savlosundan kurtarma aracına bağlanarak denize bırakılır.

  • Kuru bataryalıdır.
  • Can sandallarında, su yüzeyinden yüksekliği radar algılama yarıçapını artırır.
  • SART cihazı, radarın gönderdiği sinyaller cihaza ulaşınca çalışmaya başlar.
  • SART sinyalleri, radar ekranında belirgin olarak gözükür.
  • Radar ekranında, SART yönünde 12 adet nokta çıkar.
  • Bu noktalar, yaklaştıkça titreyen yay şeklini alırlar.
  • 1 milden daha az mesafe kaldığı zaman, noktalar daire şeklini alır.
  • SART cihazında ince bir ses çıkar ve bir ışık yanar.
  • Gemilerde radarın 6-12 mil konumuna getirilmesi önerilir.

 

Kaynak: Boğaziçi Üniversitesi Yelken Takımı B.U. Yelken- 2* Kitapçığı

Navtex ile Bilgi Alma

Karadan denize (gemiye) yönünde acil bilgilerin, denizcilik uyarılarının ve meteorolojik bilgilerin NBDP tekniği ile yayınlanmasıdır. 400 millik bir alan için planlanmıştır. Gemilerde NAVTEX vericisi bulunmaz bu cihaz SADECE ALICIDIR, verici değildir.

Navtex, donanımı, şu birimlerden oluşur:

Alıcı / İşaret İşlemcisi / Yazıcı

Alıcının hafizası en az 30 mesaj saklayabilecek kapasaitededir ve mesajlar 6072 saat hafızada kalabilir. Navtex, öncelikli bir mesaj aldığında sesli bir uyarıyla haber verir. Örneği seyir ve meteoroloji uyarılarını, Navtex cihazı tanır ve kullanıcısını bu şekilde uyarır. Gemilerde kullanılan Navtex donanımı çok karışık değildir ve ekonomiktir.

NAVTEX 518 kHz F1B frekansından her 4 saatte bir 10 dakika yayın yapar. Yayın dili ingilizcedir. 10 dakikalık sürede zaman kalırsa yayın yapan ülkeler kendi dillerinde de yayınlayabilirler.

NAVTEX cihazları programlanmış bile olsalar aşağıdaki 3 yayın türünü muhakkak alırlar:
A : A harfi denizcilik uyarıları
B : B harfi meteorolojik İHBARLAR (fırtına ihbarları)
D : D harfi arama ve kurtarma mesajları

Kaynak: Boğaziçi Üniversitesi Yelken Takımı B.U. Yelken- 2* Kitapçığı

Telsizle Nasıl Görüşme Yapılır?

Haberleşmenin Öncelik Sırası:

Tehlike Haberleşmesi ? MAYDAY
Acelelik Haberleşmesi ? PAN PAN
Emniyet Haberleşmesi ? SECURITE
Yön Bulma Haberleşmesi

Emniyet Haberleşmesi ? SECURITE

Deniz ve hava trafiğini engelleyen meteorolojik ya da diğer önemli olayların bildirilmesini sağlayan haberleşmedir. (Fener sönmesi, ışıklı şamandıra, yeni keşfedilmiş sığlık bildirmesi, askeri tatbikat, sürüklenen mayın, fırtına, su altı çalışması vb.)

Emniyet mesajları tüm istasyonlara yayınlanır. 16. kanaldan yapılır. Başka kanala geçilir. 16. kanal, 1 dakikadan fazla veya test içinse 10 saniyeden fazla meşgul edilmez.

Emniyet mesajlarının çağrısı yapılırken :

Emniyet işareti SECURITE (3 kez)

Tüm istasyonlar (All stations veya all ships veya bir istasyon adı) (3 kez)

Burası (This is) … Yayınlayan istasyon adı (3 kez)

Metnin başlangıcı ve teknenin bulunduğu koordinat

Metnin okunuşu (açık, anlaşılabilecek bir ses tonuyla)

Metnin bitişi

Metni hazırlayanın imzası (Master: Gemi kaptanı)

Mesajın bitişi

– SECURITE SECURITE SECURITE
– ALL SHIPS ALL SHIPS ALL SHIPS
– THIS IS TURKRADIO TURKRADIO TURKRADIO
– …….mesaj….

Acelelik Haberleşmesi ? PAN PAN :

Geminin güvenliğiyle ilgili mesajlardır. (isyan, hastalık, yaralı, denize adam düşmesi ve bulunamaması, makine, dümen arızası vb.) Tıbbi yardım niteliği varsa MEDICAL eklenir. (PAN PAN MEDICAL) Tehlike mesajının çekilmesini gerektirmeyen durumlarda çekilen mesajdır. Gemi kaptanının sorumluluğundadır.

Acelelik mesajlarının çağrısı yapılırken :
Acelelik işareti PAN PAN (MEDICAL) (3 kez)
Mesajı alması istenen istasyon (All stations veya bir istasyon adı) (3 kez)
Burası (This is) …. Yayınlayan istasyon adı (3 kez)
Metnin başlama yeri ve bulunduğu koordinat
Metnin okunuşu (açık, anlaşılabilecek bir ses tonuyla)
Metni hazırlayanın imzası (Master: Gemi kaptanı)
Mesajın bitişi

– PAN PAN PAN PAN PAN PAN
– ALL STATIONS ALL STATIONS ALL STATIONS
– THIS IS MARTI MARTI MARTI
– MY POSITION IS 41 DEGREES 41 MINUTES NORTH AND 014 DEGREES 14 MINUTES EAST AT 0900 UTC
– MY SHIP IS NOT UNDER COMMAND AND DRIFTING SOUTHWEST ABOUT FOUR KNOTS, fullstop
– END OF INFORMATION
– 21ST MAY 2003 AT 0915 UTC
– MASTER
– OVER


Tehlike Haberleşmesi ? MAYDAY :

Bir geminin yardım isteği ve ona yapılan yardıma tehlike trafiği denir.

SILENCE MAYDAY: Tehlikedeki deniz aracı ya da tehlike trafiğini yöneten istasyon tüm istasyonları susturabilir. Bir istasyon susturulacaksa, bu kez de o istasyon çağrılarak yapılır. İstasyonları susturma SILENCE MAYDAY işaretiyle olur.

SILENCE DISTRESS: Tehlike trafiğini izleyen bir istasyon da gerektiğinde diğer istasyonları susturabilir. Bu kez SILENCE DISTRESS işareti kullanılır.

Tehlike mesajlarının çağrısı yapılırken :
Tehlike işareti MAYDAY (3 kez)
Burası (This is) … Yayın yapan istasyon adı (3 kez)
MAYDAY
Tehlikedeki geminin koordinatları ve konumun saptandığı saat
Tehlikenin cinsi
(verebiliyorsa) Yardımda gerekli araç
(verebiliyorsa) Tehlikenin detayları
(verebiliyorsa) Mürettebatın durumu
(verebiliyorsa) Hava Durumu
Mesajı hazırlayanın imzası
Mesajın bitişi

– MAYDAY MAYDAY MAYDAY
– THIS IS YACHT MARTI YACHT MARTI YACHT MARTI
– CALL SIGN: TANGO-CHARLIE 2367-765-877
– MAYDAY
– MY POSITION IS 23 DEGREES 35 MINUTES NORTH, 43 DEGREES 47 MINUTES EAST AT 2300 UTC
– LISTING AND IN DANGER OF CAPSIZING, REPEAT, LISTING AND IN DANGER OF CAPSIZING
– NEED HELICOPTER, fullstop
– SHIP IS LISTING STARBOARD SIDE ABOUT 35 DEGREES AND GOING ON SLOWLY, fullstop
– ALL CREW ONBOARD AND READY FOR ABONDONING AHIP, fullstop
– WINDS NORTHERLY 7 BEAUFORT, SWELL NORTHERLY 3 METERS, fullstop
– MASTER
– OVER

Örnek:

– MAYDAY, MAYDAY, MAYDAY
– BURASI YAT KARINA, YAT KARINA, YAT KARINA
– YEŞİLKÖY FENERİNİN 10 MİL GÜNEYİNDEYİM
– SU YAPIYORUM, MOTORUM DURDU
– YEDEKLENMEYE İHTİYACIM VAR
– RÜZGAR POYRAZ 7 BOFOR, DALGA BOYU 2 METRE
– MÜRETTEBAT 3 KİŞİ, GÜVERTEDEYİZ
– TAMAM

Tehlike Mesajının alınması

Tehlike mesajının alınmasını 1 kere RECEIVED veya 3 kere ROMEO belirtilir.
– MAYDAY
– YACHT MARTI, YACHT MARTI, YACHT MARTI
– THIS IS TURKRADIO, TURKRADIO, TURKRADIO
– RECEIVED MAYDAY

Tehlikede olmayan bir tekne de aşağıdaki durumlarda tehlike mesajı verebilir:

Yardıma giden teknenin yeterli olmadığını düşünürse,

Tehlike mevkiine uzak olan istasyon, tehlike çağrısına cevap verilmediğini görürse,
Tehlikedeki tekne, çağrı yapamayacak durumda ise,

Bu durumda MAYDAY RELAY (3 kez) mesajı verilir.

Tehlikenin bittiğini veya yardımın başladığını gören yönetici PRU-DONCE çağrısı yapar. Tehlike tamamen bitmişse SILENCE FENNE mesajı verilir.

Kaynak: Boğaziçi Üniversitesi Yelken Takımı B.U. Yelken- 2* Kitapçığı

Telsizle Haberleşme

Global Maritime Distress and Safety (Küresel Deniz Tehlike ve Emniyet Sistemi)

GMDSS : 1 Şubat 1992? de başladı, 1 Şubat 1999? da tüm yönleriyle devreye girdi.
DSC : Sayısal Seçmeli Çağrı
NBDP : Dar band doğrudan yazılımlı telgraf tekniği
EPIRB : Tehlike yerini işaretleyen telsiz vericisi (Radio Beacon)
SART : Arama ve kurtarma radar vericisi (Radar Transponder)
NAVTEX: Karadan gemi yönünde NBDP tekniği ile acil bilgilerin gönderilme sistemi
IN MARSAT : Uydular kanalıyla yapılacak haberleşmeyi organize eden kuruluş
COSPAS SARSAT : Kutupsal yörüngeli uydu sistemi
IMO : Uluslararası Denizcilik Örgütü
ITU : Uluslararası Telekom Birliği

GMDSS?e tabi olan gemiler :

  • Yolcu gemileri
  • 300 Grosstonun üstündeki yük gemileri
  • 12 kişi ve daha yukarı kapasitede uluslararası seyir yapan deniz araçları

Deniz Bölgeleri : Denizler, çeşitli bölümlere ayrılmıştır. Bunlar;

  • A1 : Kıyıdan 20-30 millik mesafede VHF DSC istasyonlarının duyulan mesafesi
  • A2 : MF DSC istasyonlarının duyulma mesafesidir, A1? in bittiği yerde başlar ve 100 mile kadar çıkar.
  • A3, A4: Bir ülkenin A2 olarak belirlediği deniz bölgesi, başka bir ülke tarafından A1 olarak belirlenmişse, o bölge A1 bölgesi olur.

A1 bölgesinde bulundurulması zorunlu cihazlar şunlardır:

  • VHF DSC
  • VHF DSC Watch Receiver
  • NAVTEX alıcısı
  • EPIRB :

a) VHF EPIRB

b) UYDU EPIRB :  INMARSAT EPIRB / COSPAS SARSAT EPIRB

  • Su geçirmez portatif VHF el telsizi (300 grosston-500 grosston? a kadar 2 adet, 500 grt ? dan büyük gemilerde 3 adet bulundurulması gerekir.)
  • SART (300 grosston – 500 grosston? a kadar 1 adet, 500 GRT? dan büyük gemilerde 2 adet bulundurulması gerekir.)

*Aşağıda Telsizle haberleşme ile verilen bilgiler, amatör düzeyde olup, bir yatın telsiz sorumluluğunu almak, mutlaka GMDSS Telsiz kursuna gidilmeli ve telsiz ehliyetine sahip olunmalıdır. Bununla birlikte, sıkça kullanılan el VHF?leri (walkie-talkie) ile haberleşirken bile uyulması gereken kuralları bilmek, hem acil durumda yelkenciyi güç durumdan kurtarabilir hem de yanlış bir şey yapmasını engelleyecektir.

Telsizle haberleşme, denizcilikte en çok kullanılan yöntemdir. Çoğunlukla VHF frekansı ile sinyal yollanarak haberleşme sağlanır. Yaklaşık 50 millik bir mesafe ile kurulan bağlantıya VHF görüşmesi diyebiliriz. Telsiz taşıyan tekneler hem alıcı hem de verici görevi yürütebilir. Bununla birlikte kıyıda kurulan istasyonlar da vardır. (marina, iskele vs…)

VHF (Very High Frequency) telsiz bulundurması mecburi tekneler :

  • 12 kişi veya daha fazla yolcu taşıyan özel yatlar,
  • Balıkçı tekneleri,
  • Ticari amaçlı yatlar,
  • Göl ve deniz araçları,
  • 300 Grosstona kadar olan gemiler,
  • 25 Watt VHF telsiz bulundururlar.

1Watt : Gemi içinde, kanalda, limanda, boğazlarda kullanılır.

VHF Frekans kuşağındaki yeri : 30 MHz ? 300 MHz ( Metrik dalgalar )
Denize ayrılan bölüm : 156Mhz ? 174 MHz
Kanallar:
01 – 28
60 ? 88 Toplam 55 uluslararası kanal vardır.
28+29=57 kanal 75 ve 76 nolu kanallar yoktur. ( 16. kanalın altına ve üstüne gelir.)

DUPLEX (35 adet) : Gönderme ve dinlemenin farklı kanallarda yapıldığı iletişim yöntemidir. Gemilerle kara arasında yapılır. Duplex telefon gibidir. Aynı anda dinleme- konuşma yapılır.

SIMPLEX (20 adet) : Gönderme ve dinlemenin aynı kanalda yapıldığı iletişim yöntemidir. Gemiler arasında yapılır. Simplex, bizim tanıdığımız telsizdir. Birisi konuşurken aynı anda dinleyemez.

Seyir sırasında 16. kanal dinlenir.!!

DUAL WATCH: Haberleşme yaparken aralıklarla 16. Kanalı da dinleyebilen sistemdir.

Kıyı istasyonları kurma ve işletme hakkı TÜRK TELEKOM?a aittir. Denetleme yetkisi TELSİZ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ?nündür (TGM).

TGM : Telsiz Genel Müdürlüğü yönetmelik gereği imtihanları Şubat-Haziran-Eylül aylarında yapar. Ehliyet geçerlilik süresi 5 yıldır.

Heceleme Alfabesi: Ulusal ve uluslarası alfabelerdir. Harfler ve okunuşları, yukarıdaki tabloda verilmiştir.

Kaynak: Boğaziçi Üniversitesi Yelken Takımı B.U. Yelken- 2* Kitapçığı

Cep Telefonuyla Haberleşme

Cep telefonunun çektiği kıyıya yakın bölgelerde hemen telefon edip yardım veya bilgi istemeniz kolaydır. Bunun için denize çıkmadan önce en yakın sahil güvenlik, hastane ve limanların telefonunu almanız gerekir.

Cep telefonunun sürekli kullandığımız özelliği haricinde, hava durumu tahminleri, önemli duyurular ve bilgiler alabileceğimiz cep telefonuyla deniz enformasyonuna ulaşma servisleri de vardır. Kısa mesaj, WAP, GPRS gibi sistemler kullanılarak kullanılan bu sistemlerden yararlanmak gerekir. Özellikle meteoroloji ile ilgili bilgilere internet vasıtasıyla ulaşmak önemlidir.

İnternetten meteoroloji kontrolü ile ilgili detaylı bilgiye www.sailing.boun.edu.tr web sayfasındaki Sailing bölümündeki dökümanı inceleyerek ulaşabilirsiniz.

TURKISH CRUISER MATE: Java destekli telefonlara özel hizmet sağlayan ayrı bir haberleşme sistemidir. Cep telefonundan aşağıdaki konularda bilgi edinilebilir.

Deniz Tahminleri:

  • 3 günlük tahmin seçilen deniz için 6 saat çözünürlükte
  • 4. ve 5. gün tahmin bölgesel olarak genel tahmin ayrı ayrı sunulmaktadır. (Deniz tahminleri, Karaağaç-Antalya ile 4. ve 5. gün için UOA dan diğer bölgeler için Poseidon dan derlenmektedir).
  • Duyurular/İlanlar seçilen deniz için denizcilere ilanlar ve o deniz hakkında önemli haberler (Denizcilere İlanlar SHODB web sitesinden derlenmektedir)
  • Önemli telefonlar ve mevkiiler sayfası eklenmiştir (Acil telefonları, marinalar, servis sağlayıcı telefonları vb)

Kaynak: Boğaziçi Üniversitesi Yelken Takımı B.U. Yelken- 2* Kitapçığı

Denizde Haberleşme

Yelkenle olsun, olmasın, denizde yapılan tüm yolculuklarda Haberleşme büyük önem taşır. Hem seyir edenlerin güvenliği açısından, hem de çevredeki teknelerin güvenliği açısından, seyreden tüm teknelerin birbirleriyle her durumda haberleşmeye açık olmaları ve bunun anlaşılır ve açık bir dille yapılması gereklidir.

Bu nedenle uluslararası anlaşmalarla, Denizde Haberleşme yöntemleri belirtilerek, tüm denizcilerin bu kurallar çerçevesinde iletişimlerini sağlamaları sağlanmıştır.

Denizde Haberleşme amaçlarını aşağıdaki başlıklar altında toplayabiliriz:

  • Gemi/Tekne içi haberleşme
  • Gemi- Gemi arası haberleşme
  • Gemi- Kıyı arası haberleşme
  • Kıyı- Gemi arası haberleşme
  • Acil durum haberleşmeleri

Denizde Haberleşme yöntemlerini şu başlıklar altında inceleyeceğiz:

  • Bayrak ve Flamalarla haberleşme
  • Cep telefonu ile haberleşme
  • Telsizle haberleşme
  • Uydu haberleşme sistemleri
  • Diğer haberleşme çeşitleri

1. Bayrak ve Flamalarla Haberleşme

Yelkenli veya yelkensiz her gemi, bağlı olduğu ülke bayrağını ve sularında gezdiği ülkenin bayrağını teknesine asmak zorundadır. Ülke bayrakları dışında bayrak ve flamalarla haberleşmek günümüzde eskisi kadar kullanılmamaktadır. Ticari ve yolcu gemilerinin bu yöntemi kullanabileceğini göz önüne alarak incelemekte fayda var. Örneğin;

Uluslararası tehlike işareti ?NC? kod bayraklarının birlikte basılmasıdır.

Özellikle, yelken yarışlarında, tüm start-finish ve haber işaretleri bayrak ve flamalarla gösterildiğinden yarışçıların kendilerine ait olan bayrakları bilmeleri gereklidir. Örneğin;

B kod bayrağı, Protesto bayrağıdır,
L kod bayrağı, ?hakem botunu takip et? veya ?ilan panosuna gel? anlamındadır,
N kod bayrağı, ?yarış abandone? işaretidir,
P kod bayrağı, yarış başlama ön hazırlık işaretidir,
…. Yarış ilanında ve uluslarası Yelken Yarış kurallarında tüm işaretlere ait, bayrak kodları verilmiştir.

Yelkenli tekne üzerinde Bayrakların taşınması:

Yelkenli teknelerde, teknenin kayıtlı olduğu ülkenin bayrağı teknenin kıç ıstralyasında baş hizasında taşınır.

Eğer Türk bayraklı bir gemi, başka bir ülkenin karasularına girerse, o ülkenin bayrağını teknenin sancak gurcatasından geçen bir sancak ipine asmak zorundadır.

Teknenin iskele gurcatasındaki sancak ipine ise, kulüp, takım veya özel bayraklar toka edilebilir.

Haberleşme bayrakları da, iskele gurcatada bulunan sancak ipine toka edilir.

Ülke bayrağı : Kıç ıstralya
Ev sahibi ülke bayrağı : Sancak Gurcata
Külüp Forsu : İskele Gurcata

Tüm bayrakların uluslarası anlamları en alttaki tabloda verilmiştir. Her HARF ve RAKAM?ın da kendi ait bir ulusal ve uluslarası okunma kodu vardır. Aşağıdaki tablo bu kodları da içermektedir.

Özellikle telsizle haberleşmelerde karışıklığı önlemek için kullanılır. Çağrı işareti, servis kısaltmaları ve kelimelerin hecelenmesi gerektiğinde kullanılır.

Mesela;
MARTI yatının adını, telsizle kıyıya bildirirken, kodlama biçimimiz şu şekilde olmalı:
Mike ? Alpha ? Romeo ? Tango ? India (uluslarası kod)
Merih ? Aydın ? Reis ? Turgut ? İstif (ulusal kod)

Kaynak: Boğaziçi Üniversitesi Yelken Takımı PDF Kitapları

Resim 1 : http://www.inci-lay.com/img1620.htm

En Çok Kullanılan Gemicilik Terimleri

OMURGA : Baş-Kıç doğrultusu boyunca postaların bağlandığı ağaç veya çelik kısım.

POSTA : Omurga’dan Küpeşte’ye kadar uzanan, geminin şeklini belirleyen, kaplama saç veya tahtalarının bağlandığı ahşap veya çelik kısımlardır.

GÜVERTE : Geminin kemereleri üzerine döşenmiş, baştan kıça kadar uzanan kısım.

KARİNA : Geminin sualtında kalan kaplamalarının dış kısmıdır.

DRAFT ( DRAUGHT ) : Omurgadan su yüzeyine kadar olan kısım olup ” su çekimi ” adı da verilir. işareti ile gösterilir.

SİNTİNE : Geminin sualtında kalan kısmının iç tarafıdır.

ALABANDA : Geminin yan satıhlarının yukarıdan aşağıya kadar olan iç kısmıdır.

LOÇA : Baş demir zincirinin geçtiği büyük deliktir.

MAPA : El incesi yada halatların geçtiği halkalardır.

NETA : Herşeyi hazır etmek, çalışır hale getirmek.

ALESTA : Dikkatli bir şekilde beklemek.

MAYNA : Herhangi bir şeyi halat veya palanga ile indirmek.

AVARA : Limandan ayrılma, açılma.

VOLTA : Halatı bağlamak.

FUNDA : Bırakmak, boşaltmak.

VİRA : Demir almak yada ırgat veya vinci çalıştırmak.

AGANTA : Halatı gergin tutmak.

LAÇKA : Boşalt, gevşet.

HİSA : İki kat bağla.

İSKELE ALABANDA : Dümeni tam sola kır ( max. 35° ).

SANCAK ALABANDA : Dümeni tam sağa kır ( max. 35° ).

VİYA : Tutulan rotada ilerle, rotayı bozma.

TOKA : Bayrağı çekmek.

ARYA : Bayrağı indirmek.

MEZESTRE : Bayrağı yarıya kadar çekmek.

ISPASA : Palanga donanımını çözmek veya çıkartmak.

YALPA : Geminin Sancak – İskele yönünde yaptığı salınımlar.

MEYİL : Geminin bir tarafa ( Sancak – İskele ) yatık olması.

TRİM : Geminin Baş – kıç doğrultusunda eğimli durması.

YUNUSLAMA HAREKET : (Dervişleme ) Yalpa ve baş kıç vurmanin bileşimidir.

 

 

Kuzey Yarımkürede Hava Tahminleri

Barometre ve Termometre İşareti İle Hava Tahmini

Barometrelerde ibrenin gösterdiği değere değil, yükseliş ve alçalışına ve bunun süratli veya ağır oluşuna dikkat edilmelidir. Barometre ve termometrelerde görülen ani ve çabuk yükseliş ve alçalışların rüzgar ve fırtına doğuracağı beklenmelidir. Ancak, bazı durumlarda barometrenin ani yükselişi sakin havayı da işaret eder.

Barometrenin Düşmesi ve Termometrenin Yükselmesi: Lodos, Kıble, Keşişleme gibi güney rüzgarlarına işaret eder.

Barometrenin Çok Yükselmesi ve Termometrenin Düşüşü: Poyraz, Yıldız, Karayel gibi kuzey rüzgarlarına işaret eder.

Barometrenin Ortalama Basıncı olan 1013 Milibara Nazaran Az Miktarda Yükselişi veya Alçalışı: Devamlı ve sakin bir havaya işaret eder.

Barometrenin Bir Düşüşünden Sonra Süratle Yükselmesi: Fırtınaya işaret eder.

Hava Kuzeyden Eserken Barometre Süratle Düşerse: Rüzgar artacaktır.

Hava kuzeyden Eserken Termometre Sabit Kalır ve Barometre Yükselirse: Kar yağacağına işarettir.

Hava Güneyden Eserken Barometre Süratle Yükselirse: Kuzey rüzgarlarına ve fırtınaya işarettir.

Hava Güneyden Eserken Termometre Devamlı Sabit Kalır ve Bu Esnada Gökyüzü Bulutlarla Kaplı Olursa: Güney rüzgarlarının kuvvetleneceğine işaret eder.

Barometre Yükselir, Termometre Devamlı Sabit Kalır ve Bu Esnada Gökyüzü Bulutlarla Kaplı Olursa: Yağmurla karışık kuzey rüzgarları beklenmelidir.

Herhangi Bir Rüzgar Esnasında Barometre Düşer Termometre Yükselirse: Rüzgarı güneyden beklemelidir.

Barometreyle Termometre Birlikte Düşerse: Lodos rüzgarıyla birlikte yağmur beklemelidir.

Güney Rüzgarı Eserken Barometrenin Yükselmesi ve Termometrenin Düşmesi: Rüzgarın Kuzeye yön değiştireceğine işaret eder.

Kışın Gündoğusu ve Poyraz Rüzgarları Esnasında, Barometre Çok Fazla Yükselirse: Kar, bazen soğuk hava ve yağmur getirir.

Batı Rüzgarları Esnasında Barometre Ani Düşerse: Rüzgarın Karayel veya Yıldıza yön değiştireceğini işaret eder.

Yağmur Kesildiği Anda ve Kesildikten Sonra Barometre Yükselirse: Havanın alçalacağına işaret eder.


Güneşin Batışından Tahminler

Boz renkli gökyüzü: Güzel havaya,

Parlak sarı gökyüzü: Rutubet ve yağmura,

Yağmurdan sonra sarı gökyüzü: İyi havaya,

Kırmızı renk: İyi havaya fakat hafif rüzgara,

Pembe fıstıki renk: Şiddetli yağmura ve fırtınaya,

Turuncu renk: Frisha rüzgarına, (Teknenin minumum yelkenle kullanılabileceği hafif rüzgar)

Güneşin kırmızı batması: Rüzgara işaret eder.

Güneşin Doğuşundan Tahminler

Kırmızı renkli gökyüzü: Rüzgar ve yağmur,

Güneş çevresinin parlaklığı: İyi hava,

Güneş çevresinin hafif dumanlı olması: Fırtına,

Güneş çevresinin kırmızı iken irtifa alçaldıkça: Şiddetli yağmurdur.

Haleden Tahminler

Limanlık havada hale oluşması: Kesiksiz rüzgara,

Rüzgarlık havada hale oluşması: Rüzgarın şiddetlenmesi,

Hale küçük ise: Rüzgarın yakın zamanda eseceğine,

Halenin iç bölgesinin kırmız veya mor oluşu: Şiddetli fırtınaya,

Hale büyük ise: Rüzgarın yaklaşık 4 saat sonra eseceğine,

Halenin beyaz renkli oluşu: İyi havaya işaret eder.

Ay’ın Durumundan Tahminler

Ayın fazla parlaklığı ve etrafının kırmızı veya turuncu görülmesi: Fırtınayı,

Ay hilal şeklindeyken kırmızı görülmesi: Şiddetli yağmuru,

Ayın doğuşta kırmızı görülmesi: Sert rüzgarı,

Ayın donuk ve dumanlı görülmesi: Yağmur yağacağını,

Ayın küçük veya büyük görülmesi: Yağmur yağacağını gösterir.


Gökkuşağından Tahminler

Gökkuşağı oluşması: Yağmura,

Çift gökkuşağı oluşması: Şiddetli yağmura,

Sabah gökkuşağı oluşması: İyi havaya işaret eder.

Gök ve Denizin Durumundan Tahminler

Gök gürlemesi: Gün rüzgarına,

Mavi gökyüzü ve geceleyin hafif beyazlık: Güzel havaya,

Geceleyin çok karanlık: Rüzgara,

Geceleyin çok aydınlık: Rüzgara,

Denizin renginin siyah ve mavi görünmesi: Havanın sertleşeceğine,

Denizin mavi görünmesi: Frisha rüzgarına,

Yağmurdan sonra kuzey rüzgarı: İyi havaya,

Gece sis ve çiğ oluşması: Çok güzel havaya,

Denizin ayna gibi parlaması: Fırtına olacağına işaret eder.

Cetvel Kullanılmadan Hesabi Olarak Yön Belirlenmesi

Bazı yöntemlerle cetvel kullanılmadan hesabi olarak yön belirlenebilir:

Kutup Yıldızı (Polaris)

Ekvator ile 60 derece N (kuzey) enlemi arasında bulunan bir gözlemci için Kutup Yıldızı?nın yönü en fazla 2 derece hata ile hakiki kuzeyi gösterir.

Meridyen Geçişi

Her hangi bir gök cisminin üst veya alt meridyenden geçişi kuzey veya güneyi belirler. Bu an gök cisminin yüksekliğinin en büyük (veya küçük) olduğu zamandır. Meridyen geçiş zamanının kestirilmesi zor olabilir. Eğer zaman ve bir almanak mevcutsa ve boylam biliniyorsa transit geçiş bulunabilir.

Asal Yükseklik Dairesindeki Gök Cismi

Eğer herhangi bir yöntemle asal yükseklik dairesindeki (Prima vertical) bir gök cismi belirleniyorsa (doğuya veya batıya doğru), bu andaki pusla semti gözlenebilir. Gök ekvatorundaki herhangi bir gök cismi doğuş veya batış anında asal yükseklik dairesindedir. Güneş için bu durum ekinoks zamanıdır. Mintaka yıldızı, Orion kuşağının lider yıldızı olup yaklaşık 0,3 derece S dec?e sahip olarak gök ekvatorunda farz edilebilir. Ekvator yakınındaki bir gözlemci için böyle bir gök cismi daima doğu veya batıyı gösterir. Ay, alt kenarının ufukta olduğu zaman gözlemlenmelidir.

Batan veya doğan gök cismi

Ay hariç olmak üzere bir gök cisminin yönü batış ve doğuşta aynıdır. Eğer yön doğuş ve batışta ölçülmüşse hakiki güney (veya kuzey) iki alınan değer arasında orta noktadır ve bu değerler arasındaki fark pusula hatasını verir. Bir örnekle açıklayalım:

Eğer bir gök cisminin pusula ile yönü 073 derece doğuşta ve 277 derece batışta hesaplanmışsa, (073 + 277) / 2 = 175 derecenin hakiki güneyden farkı olan 5 derece E pusula hatasıdır. Eğer Dec. Ve Lat. biliniyorsa doğuş ve batışta bir gök cisminin yönü diyagram veya hesap yoluyla bulunabilir. Basit bir astronomik olmayan yöntemle arazi sapma bulunabilir. Küpeşteden denize yüzebilen fakat rüzgara kapılıp süratle hareket etmeyen bir madde atılır. Bundan sonra filika istenen yönün aksi istikametinde dikkatlice dümen tutulur. Denizdeki maddenin hala görünür olduğu yarım mil veya daha uzakça bir yerde filika en küçük daire çizecek bir manevrayla çevrilip tekrar denizdeki madde pruvaya alınır. Manyetik rota, maddeye karşı olan rota ile karşıt rotanın ortalamasıdır. Eğer filika maddeden uzaklaşırken pusula 151 derece ve tekrar maddeye döndüğünde 337 derece okunmuşsa, 151 derece + 180 derece = 331 derece ve (337 derece + 331 derece) / 2 = 334 derece. Böylece bu rota üzerinde pusula arazi sapması (dev) 334 derece ? 331 derece = 3 derece W olarak bulunur.

Çapraz çıta ile

Bir uzun ve bir kısa çıta birbiri üzerine, kısa olan hareket edecek biçimde yerleştirilir. Çıtanın ucundan bakıldığında bir doğrultu ufku, öteki doğrultu gök cismini birleştirir. Gök cisminin göz ile aynı doğrultuda olması için küçük çıta büyük çıta üzerinde hareket ettirilir. Alt için burada oluşan üçgenlerden birisi kullanılır. Büyük çıta ufuk çizgisine tutulur. Küçük çıtanın üst ucu gök cismi ile çakışana kadar hareket ettirilir. Küçük çıtanın boyunun yarısını, büyük çıtanın ucu ile çıtaların kesim noktasına kadar olan uzaklık ile böldüğümüzde bulunan sayının tangent değeri gök cisminin yüksekliğinin yarısıdır. Eğer tek dik üçgen kullanılmışsa bulunan değer tam yüksekliktir (Alt.). Örneğin, küçük çıta 18,7 cm, büyük çıta 34,3 cm ölçülmüşse, tek dik üçgen kullanılmışsa: 18,7 / 34,3 = 0,5418 bulunur. Tangent olarak bu değer 28,5 derece olur ki gök cisminin Alt. karşılığıdır.